Trạm bơm và tủ điều khiển tưới: các loại, cách chọn và lắp đặt

Điện ở vườn yếu, bơm hay nhảy, tưới tay mất cả buổi, đi vắng vài hôm là lo cây thiếu nước. Nhiều anh chị đã gặp những chuyện này. Trang này tổng hợp những gì Đội kỹ thuật Fulis rút ra từ các trạm bơm, tủ điều khiển đã lắp cho nhà màng, vườn cây ăn trái, vườn ươm và sân vườn: trạm gồm những gì, có những loại tủ nào, chọn thế nào cho vừa vườn và vừa túi tiền, lắp và vận hành ra sao cho bền.

Trạm bơm tưới gồm những bộ phận gì?

Một trạm bơm tưới đầy đủ thường có các phần sau. Vườn nhỏ có thể bắt đầu với phần cơ bản rồi bổ sung dần.

• Bơm: cấp lưu lượng và áp cho hệ thống. Đế bơm có cao su chống rung giúp bơm chạy êm, ổn định.
• Lọc đĩa: giữ cặn, bảo vệ béc và dây nhỏ giọt. Trạm hút phân thường dùng lọc đĩa 30 khối, có thể nâng lên 50 khối.
• Van một chiều: không cho nước, phân chạy ngược về hồ hoặc bồn khi tắt bơm hay khi bồn hết nước.
• Van xả khí: xả khí trong ống, chống áp suất âm làm nước, phân tự rút qua đêm.
• Đồng hồ áp: nên có ở bơm và sau lọc, sau van điện từ để biết lọc dơ hay van không mở hết.
• Công tắc áp suất, relay chống cạn: ngắt bơm khi mất nước hoặc quá áp.
• Van tổng: hiệu chỉnh áp đầu ra cho ổn định.
• Rắc co ở các van: để tháo sửa, bảo trì nhanh.
• Bộ hút phân (khi cần châm phân): 3 vòi hút, mỗi vòi chỉnh 0,5 đến 4 lít/phút, có lưu lượng kế và lọc phân đầu vào.
• Tủ điều khiển: có thể gắn ngay trên trạm để vận hành trọn gói.

Trạm cơ bản Fulis đã lắp có 3 vòi hút phân, lưu lượng kế, tủ 2 van, lọc đĩa, van tổng, xả khí, gọn khoảng 80 x 40 cm, cao 1 m. Chi tiết trạm có châm phân: Giải pháp tưới nhỏ giọt và châm phân.

Có những loại tủ điều khiển bơm tưới nào?

Khác nhau chủ yếu ở cách ra lệnh cho bơm và van. Bảng dưới tổng hợp từ các bài hướng dẫn và công trình trên web này; thông số cụ thể theo từng model.

Chọn tủ điều khiển thế nào cho vườn của mình?

1. Nguồn điện. Điện nông nghiệp có lúc chỉ khoảng 200V, khi bơm 2 đến 3 ngựa khởi động có thể xuống 190V. Vùng điện yếu nên dùng van 24VDC với nguồn xung 24V, ít ăn dòng; van 24V AC chỉ hợp nơi điện mạnh.
2. Số bơm và số van. Cần biết bao nhiêu bơm chạy độc lập và số van tối đa khi farm mở rộng. Tủ cơ bản Fulis điều khiển được 20 van. Chọn tủ 1 pha hay 3 pha và bên trong tủ có gì: tủ điều khiển máy bơm 1 pha và 3 pha: chọn loại nào, bên trong có gì. Van điện từ đặt cách tủ khoảng 60 m vẫn chạy tốt; điều khiển 3 lô van chỉ cần 4 sợi dây (3 dây điều khiển và 1 dây 0V chung).
3. Sóng và mạng. Nơi chưa có internet vẫn bật tắt trực tiếp trên tủ hoặc dùng hẹn giờ, remote. Có wifi thì điều khiển qua app, nhưng nên chọn công tắc có Bluetooth hoặc nhớ lịch để mất wifi vẫn tưới đúng giờ. So sánh chi tiết: điều khiển máy bơm nước từ xa bằng remote, SIM hay WiFi.
4. Bảo vệ bơm. Tủ nên có relay đếm thời gian chống cạn và công tắc áp thấp: áp dưới khoảng 1 hoặc 0,5 kg/cm2 là ngắt bơm. Vườn không quá 3,5 kg nên có công tắc áp 6 kg canh biên, van không mở thì ngắt bơm do quá áp. Loại có kết nối còn gửi thông báo mất nước, quá áp về điện thoại.
5. An toàn điện. Điện ra van nên là 24V để an toàn khi đi dây ra xa và khi sửa chữa. Đèn báo volt, ampe giúp biết điện yếu hay mạnh, bơm có quá tải không.
6. Vỏ tủ. Tủ điện nông nghiệp nên là tủ nhựa có ron chống nước, hạn chế bụi, rò, chập. Đặt ngoài nắng thì dùng nắp đục hoặc để chỗ mát, nắp trong bị hấp nhiệt rất nóng.

Chọn công suất trạm bơm theo diện tích ra sao?

Mỗi vườn khác nhau về nguồn nước, độ dốc, cách tưới và loại cây, nên cần khảo sát thực tế. Các con số dưới đây là từ công trình Fulis đã lắp để bà con tham khảo:

Với nông nghiệp, Fulis thường khuyên dùng nhiều bơm nhỏ thay một bơm lớn: dễ dự phòng, tăng giảm áp linh hoạt, dễ thay thế. Nếu chạy nhiều bơm cùng lúc thì dùng các bơm cùng công suất, cùng cột áp và gắn van một chiều ở đầu ra mỗi bơm để bơm không đè áp lẫn nhau. Trạm có thể nâng lên bơm đa tầng cánh để chạy êm, bền hơn.

Lắp đặt trạm bơm và tủ điều khiển cần lưu ý gì?

• Van xả khí ở điểm cao nhất. Bồn nước hoặc bồn phân đặt cao thì làm điểm thắt ống chính co lên cao hơn bồn và đặt van xả khí ở đó, nước và phân không tự rút qua đêm.
• Van một chiều trước đầu hút khi lấy nước từ bồn, nhất là khi trạm bơm thấp hơn bồn phân hoặc ống hút đặt xa.
• Đầu hút ở hồ: làm phao, bọc lưới 32 hoặc 50 mesh, giữ đầu hút cách mặt nước khoảng 50 cm, không hút đáy. Nhờ vậy bộ lọc lâu phải rửa hơn.
• Khóa nước bồn và rắc co ở các van để xử lý sự cố, vệ sinh định kỳ mà không phải cắt ống.
• Đất dốc: trạm bơm ở chỗ thấp thì đi ống lên điểm cao nhất rồi cấp ngược xuống; cấp từ dưới lên thì phía dưới ra nước trước, tưới không đều.
• Tủ gắn trên trạm giúp vận hành trọn gói. Tủ Fulis có cầu đấu ghi đầy đủ thông tin để thợ sửa chữa sau này vẫn xử lý được.
• Trước khi bật tủ: dùng bút thử điện kiểm tra dây pha, xác nhận đủ 220V rồi mới bật aptomat. Chạy bằng máy nổ thì tắt CB tủ trước khi quay máy, chờ máy phát ổn định 230 đến 240V khoảng 1 phút mới bật CB.
• Rửa lọc: tắt bơm xong trong hệ thống vẫn còn áp, phải xả áp trước khi mở lọc. Còn áp mà mở lọc rất nguy hiểm.

Vận hành và xử lý sự cố thường gặp

Tủ điều khiển Fulis dùng tốt 3 đến 4 năm là bình thường, 5 đến 7 năm nếu chạy đúng điện áp, không vượt ngưỡng. Tủ dùng linh kiện chính ngạch CHINT và Selec.

Nâng cấp dần theo giai đoạn

Không cần đầu tư trọn bộ ngay từ đầu. Vườn nhỏ có thể bắt đầu từ tủ hẹn giờ và van, trạm châm phân làm sau. Trạm cơ bản dùng van cơ vẫn chừa sẵn chỗ để sau nâng lên van điện, gắn cảm biến EC, pH, cảm biến lưu lượng; số cổng hút phân có thể nâng lên 5, 7 hoặc 10 cho nhiều vườn, nhiều giai đoạn cây. Linh kiện cũ thay qua rắc co, giữ nguyên hệ thống đã lắp.

Bà con cần xem trạm bơm, tủ điều khiển cho vườn mình? Gửi Fulis diện tích, nguồn nước, nguồn điện (1 pha hay 3 pha) và cách đang tưới, Đội kỹ thuật Fulis tư vấn, thiết kế theo thực tế: ☎️ 0964 436 176 · Zalo 0964 436 176 · 🌐 fulis.vn · hoặc đăng ký khảo sát.