Van điện từ bị nghẹt do nước có cát: nguyên nhân, cách lọc và vệ sinh
Thuộc chủ đề: Giải pháp trạm bơm, tủ điều khiển
Trả lời nhanh: Có. Nước có đất cát, cặn mà không qua lọc thì van điện từ dễ đóng mở chập chờn, đóng không kín, vì van tưới là van gián tiếp: đóng mở nhờ nước đi vào buồng van điều khiển. Cách phòng là lọc đúng cấp ngay sau bơm (lọc đĩa hoặc lọc lưới, nước nhiều cát thô thì thêm bể lắng, lọc cát trước), giữ lọc buồng van cho từng van và vệ sinh lọc khi chênh áp trước, sau lọc tăng khoảng 0,7 đến 1 bar.
Bà con hút nước giếng, nước hồ, nước suối hay hỏi: nước có đất cát thì van điện có bị nghẹt không, và nghẹt rồi thì xử lý thế nào. Bài này Fulis tóm lại chỗ van hay bị cặn làm kẹt, cách chọn lọc theo nguồn nước và các bước vệ sinh mà đội kỹ thuật Fulis vẫn làm khi bảo trì trạm bơm cho vườn và nhà màng.
Vì sao nước có cát làm van điện từ bị nghẹt?
Van điện tưới nông nghiệp là van gián tiếp: van đóng mở nhờ cân bằng áp lực nước, một phần nước được dẫn vào buồng van để đẩy màng van đóng hoặc mở. Đường dẫn nước vào buồng van nhỏ hơn nhiều so với lòng van. Cát mịn, rác, rêu theo nước vào đây thì van dễ gặp các lỗi sau:
- Bật van mà nước ra yếu, van mở không hết.
- Tắt van mà nước vẫn rỉ ra vườn, van đóng không kín.
- Van lúc chạy lúc không theo lịch của tủ điều khiển.
Cát còn làm nghẹt lọc, béc và dây nhỏ giọt phía sau van. Vì vậy nước có cát phải xử lý ngay từ đầu hút và lọc tổng, không chờ tới van.
Van điện Fulis có cần nước qua lọc không?
Thân van điện Fulis làm bằng nilon carbon, buồng điều khiển và buồng nước tưới tách riêng, nên nước đi qua thân van có thể là nước dơ, nước có cặn, kể cả nước pha phân hữu cơ có bã như đậu nành, rong biển, đạm cá. Đầu van dùng động cơ điện điều khiển ba ngã nước (không phải cuộn solenoid), chạy điện 24V AC hoặc DC.
Điều kiện để van chạy ổn với nước dơ: nước cấp vào buồng van phải sạch. Mỗi van có cụm lọc buồng van (lọc phi 34, dây 8 mm dẫn nước đã lọc vào buồng van) và van xả khí bi để xả khí, giúp van mở hết công suất. Khi cần, nước điều khiển và nước tưới có thể lấy từ hai nguồn riêng.
Ở công trình nhà màng 2,2 ha vừa trồng cây mẹ vừa ươm giống, Fulis dùng 2 bơm 3HP không qua lọc tổng, cấp cho 11 van điện phi 60, áp tại béc 3 đến 3,2 kg/cm². Nước có bã hữu cơ mà cho qua lọc thì áp bị cản, tốn điện, nên ở đây van được tách nước điều khiển riêng thay vì lọc toàn bộ.
Với tưới nhỏ giọt, phun sương thì khác: béc và dây có lỗ rất nhỏ, nên vẫn phải lọc tổng sau bơm dù van chịu được nước dơ.
Nước có cát nên dùng lọc gì?
| Nguồn nước | Nên làm | Ghi chú |
|---|---|---|
| Giếng khoan có cát mịn | Lọc đĩa 120 mesh (khoảng 130 micron) sau bơm | Nhỏ giọt cần 120 mesh; phun mưa cỡ lớn hoặc lọc sơ cấp dùng 80 đến 100 mesh |
| Nước có nhiều cát thô | Bể lắng hoặc lọc cát trước, rồi mới tới lọc đĩa | Để cát thô vào thẳng lọc đĩa thì phải rửa lọc liên tục |
| Hồ, ao, suối có bùn non, rác, cá | Đầu hút nổi: thùng có lụp bê bên trong, bọc lưới 50 hoặc 32 mesh, thả nổi, ống ghen bọc thép về trạm; hoặc làm rọ quanh lụp bê | Làm rọ quanh lụp bê thì bộ lọc khoảng một tháng mới cần rửa một lần |
| Nước phèn, nước cứng | Hai cột lọc (lọc cứng, lọc phèn) trước bồn trữ | Vùng nước cứng phân dễ kết tủa, cần thêm van xả cặn cuối ống |
| Nhiều cặn, lưu lượng lớn | Lọc đĩa cỡ lớn (60 mm) hoặc 2 lọc lắp song song | Diện tích lọc lớn thì lâu phải vệ sinh hơn |
Trạm bơm hút phân của Fulis dùng lọc đĩa 30 khối, có thể nâng lên lọc đĩa 50 khối khi nguồn nước bẩn hoặc lưu lượng lớn. Cách chọn cỡ lọc đĩa 49 mm hay 60 mm theo lưu lượng xem ở bài chọn lọc đĩa 49mm hay 60mm cho tưới nông nghiệp.
Van điện đã bị nghẹt thì vệ sinh thế nào?
- Tắt bơm, khóa nước: chuyển công tắc van trên tủ sang Tắt, khóa van trước và sau lọc (trạm dùng nước bồn thì khóa van nước bồn), xả hết áp trong ống.
- Rửa lọc tổng: tháo vỏ lọc đĩa, nới các đĩa, xịt nước sạch cho sạch rãnh đĩa (cặn bám chặt thì dùng bàn chải mềm). Lọc lưới thì rửa lưới.
- Rửa lọc buồng van: mở cụm lọc phi 34 cấp nước cho buồng van, rửa lõi, kiểm dây 8 mm không gập, không có cặn.
- Tháo van ra kiểm: nhờ rắc co hai đầu, tháo van khỏi ống mà không phải cắt; rửa sạch cát, rác trong lòng van và màng van rồi lắp lại.
- Xả cặn đường ống: mở van xả cặn cuối ống (cuối các ống 16 nối vào ống 34 có van xả) cho nước chảy tới khi trong.
- Chạy thử: mở nước, xả khí, bật van bằng tay (Open hoặc Man) xem nước ra đủ, rồi chuyển về Auto để tủ điều khiển chạy theo lịch.
Khi nào cần vệ sinh lọc và van?
- Chênh áp qua lọc tăng: lắp đồng hồ áp trước và sau lọc; chênh áp tăng khoảng 0,7 đến 1 bar so với lúc lọc sạch là tới lúc rửa lọc.
- Không có đồng hồ áp: rửa khi thấy lưu lượng giảm, béc tưới yếu, hoặc đặt lịch tuần, tháng theo độ bẩn của nước.
- Van xả khí rỉ nước: lỗ khí đang bị rác làm nghẹt, cần vệ sinh van xả khí.
- Tủ báo quá áp hoặc tự ngắt bơm: tủ Fulis có công tắc áp suất canh biên (vườn không quá 3,5 kg thì dùng công tắc 6 kg) và rơ le đếm 0 đến 30 giây; van điện không mở được thì áp tăng, tủ ngắt bơm để bảo vệ hệ thống. Gặp báo này nên kiểm van và lọc trước khi bật lại.
Lắp mới thì nên có rắc co ở mỗi van điện từ và van khóa trước, sau lọc: vệ sinh nhanh, không phải cắt ống. Các bước bảo trì định kỳ cả hệ thống xem thêm ở bài bảo trì hệ thống tưới sau 3 đến 6 tháng.
Thiết bị dùng trong bài
- Van điện từ và phụ kiện: van điện 24V có lọc buồng van, van xả khí, rắc co. Xem trên fulis.vn
- Lọc đĩa: lọc cát mịn, bùn, rêu cho tưới nhỏ giọt và phun mưa. Xem trên fulis.vn
- Trạm bơm châm phân tự động: trạm lắp sẵn lọc đĩa, van xả khí, đồng hồ áp. Xem trên fulis.vn
Câu hỏi thường gặp
Nước có đất cát có làm nghẹt van điện từ không?
Có, nếu nước không qua lọc. Van tưới là van gián tiếp, đóng mở nhờ nước vào buồng van; cát, rác lọt vào đây làm van mở yếu, đóng không kín hoặc chạy chập chờn. Cần lọc sau bơm và giữ sạch lọc buồng van của từng van.
Nước giếng khoan có cát dùng lọc gì?
Cát mịn dùng lọc đĩa 120 mesh (khoảng 130 micron) cho tưới nhỏ giọt. Nước có nhiều cát thô thì làm bể lắng hoặc lọc cát trước lọc đĩa, để không phải rửa lọc liên tục.
Bao lâu phải rửa lọc một lần?
Tùy độ bẩn của nước. Có đồng hồ áp trước và sau lọc thì rửa khi chênh áp tăng khoảng 0,7 đến 1 bar so với lúc sạch. Hút nước hồ mà có rọ quanh lụp bê thì bộ lọc khoảng một tháng mới cần rửa một lần.
Van điện Fulis có chạy được nước dơ không lọc không?
Được: thân van tách buồng điều khiển và buồng nước, nên nước dơ, nước có cặn, phân hữu cơ có bã vẫn đi qua thân van. Điều kiện là nước cấp vào buồng van phải qua cụm lọc buồng van, và có van xả khí. Tưới nhỏ giọt, phun sương vẫn cần lọc tổng để bảo vệ béc và dây.
Van xả khí bị rỉ nước là do đâu?
Thường là lỗ khí bị rác làm nghẹt. Tháo van xả khí ra vệ sinh là hết rỉ.
Bài liên quan
Hệ thống tưới nhỏ giọt châm phân tự độngChọn lọc đĩa 49mm hay 60mm cho tưới nông nghiệp
Trạm bơm và tủ điều khiểnTủ điều khiển máy bơm nước 1 pha và 3 pha: chọn loại nào
Thiết Kế Hệ Thống Tưới Cảnh QuanBảo trì hệ thống tưới cảnh quan sau 3 đến 6 tháng
Giải pháp FulisGiải pháp trạm bơm, tủ điều khiển của FulisNước vườn nhà mình nhiều cát, van chạy chập chờn? Gửi Fulis ảnh trạm bơm và cho biết nguồn nước (giếng, hồ, suối), cách tưới, gọi hoặc nhắn Zalo ☎️ 0964 436 176 · Zalo · 🌐 fulis.vn
Cập nhật 11/2026. Đội kỹ thuật Fulis.
